کرمانجی تاریخچه و اصطلاحات

کرمانج ، تاریخچه اصطلاحات

کرمانجی به گویشی که کرمانج ها صحبت میکند میگویند.كرمانج كوتاه شده كُرد ( kurd ) است و مان ( man ) كه همان ماننايي ( mannay ) است يكي از قبايل ماد بوده که در سده نهم در زاگرس فرمانروايي كرده اند و در هنگام تشكيل فرمانروايي ماد به مادها پيوسته اند .جاناتان رندل در اين باره نوشته است :  كردي کرمانجی … زبان كردان چادر نشين است .

طبیعت منطقه کرمانجی

کرمانج ( کرمانجی ) كيست

كرمانج … ظاهراً به برخي قبايل كردستان جنوب اطلاق مي شود آن هم نه در مقام مترادفي براي عشيرت ، بلكه به عنوان يك برچسب قومي.

در شمال کردستان نيز لفظ كرمانج اغلب در دو معني متفاوت به كار مي رود:

  • برچسبي قومي است كه در اشاره به تمام كردهايي كه به لهجه ي كرمانجي شمال سخن مي گويند به كار مي رود.
  • در مفهومي محدودتر در اشاره به رعاياي كشاورز به كار مي رود . دهقانان غير قبيله اي شاتاق كه زيرحكم و سلطه ي گراوي ها هستند كرمانج خوانده مي شوند . همين طور در شرناك  و روستاهاي پيرامون آن كشاورزان غير قبيله اي را كرمانج مي خوانند.

رقص کرمانجی

مناطق کُرمانج نشین دنیا

لهجة کرمانجی زبان کوردی که تقریبا  شاید حدود بیش از ۷۵% کردها با این لهجه تکلم می کنند.

در خراسان شهرهای قوچان، شیروان، اسفراین، بجنورد، کلات، لایین، باجگیران، آشخانه، چناران، فاروج، سملقان، درگز و درونگر، رادکان، بخش هایی از نیشابور و سبزوار و جوین و تقریبأ حدود ۱۵% مردم ساکن مشهد به لهجهء کرمانجی تکلم می کنند.

در  آذرباییجان غربی شهرهای ارومیه، سلماس، خوی، ماکو، سیه چشمه، صومای برادوست، چالدران، پلدشت،قره ضیاالدین(چایپاره)، قطور،مرگور،ترگور،یولاگلدی ، سد ارس و بازرگان به لهجهء کرمانجی تکلم می کنند.

در استان مازندران بخش راغمرز در اطراف ساری، در اطراف گلوگاه، اطراف کردکوی، کلاردشت، نور، اطراف علی آباد کتول. وهمچنین در استان های اردبیل گیلان قزوین و در کشورهای خارجی شامل :

  • ترکیه
  • سوریه
  • لبنان
  • عراق
  • آذربایجان
  • قزاقستان
  • ترکمنستان
  • روسیه
  • ارمنستان

میتوان این گویش را در برخی از مناطق آنها یافت.

از هاتم کرمانجی

معنی: من آمدم

 

معنای برخی کلمات کرمانجی

کرمانجی                                           معادل فارسی

باو                                                   پدر

چاو                                                  چشم

بروش                                             دیگ بزرگ

سروش                                         آواز غیبی صدای نا گهانی

 

برای آشنایی بیشتر به این گویش محلی ما را همراهی کنید.

منابع : ویکی پدیا

میتوانید این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *